สมุนไพรแห้งคุณภาพดีที่เก็บไม่ถูกวิธี อาจเสียคุณภาพภายในไม่กี่สัปดาห์ ทั้งกลิ่นจาง สีคล้ำ หรือแย่ที่สุดคือขึ้นรา บทความนี้รวมหลักการเก็บรักษาที่ร้านสมุนไพรและผู้ประกอบการควรรู้
1. ความชื้นคือศัตรูอันดับหนึ่ง
สมุนไพรแห้งที่พร้อมเก็บควรมีความชื้นต่ำ หากบรรจุขณะยังไม่แห้งสนิท ความชื้นที่ค้างอยู่จะกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อรา สังเกตง่าย ๆ คือสมุนไพรที่แห้งดีจะหักแล้วกรอบ ไม่เหนียวหรือหยุ่น
2. เลือกบรรจุภัณฑ์ที่ปิดสนิท
- ถุงฟอยล์หรือถุงซิปกันความชื้น สำหรับปริมาณน้อยถึงปานกลาง
- ถังหรือกล่องพลาสติกมีฝาปิดสนิท สำหรับล็อตใหญ่
- ใส่ซองกันความชื้น (silica gel) ในภาชนะที่เปิดใช้บ่อย
3. เก็บให้พ้นแสงและความร้อน
แสงแดดทำให้สีและกลิ่นของสมุนไพรเสื่อมเร็ว ควรเก็บในที่ร่ม อากาศถ่ายเท ไม่วางติดพื้นหรือติดผนังที่มีความชื้นสะสม และไม่วางใกล้เตาหรือบริเวณที่ร้อนจัด
4. ทำระบบล็อตและวันที่
เขียนวันที่รับเข้าและรหัสล็อตไว้ที่ภาชนะทุกใบ แล้วใช้หลัก เข้าก่อน–ออกก่อน (FIFO) จะช่วยลดของค้างสต๊อกและทำให้ตรวจสอบย้อนกลับได้เมื่อมีปัญหา
5. ตรวจสต๊อกสม่ำเสมอ
อย่างน้อยเดือนละครั้ง ควรเปิดดม ดูสี และสังเกตความผิดปกติ หากพบจุดขาวคล้ายฝุ่นเกาะ กลิ่นอับ หรือมีมอด ให้แยกออกทันทีเพื่อไม่ให้ลามไปยังล็อตอื่น
ต้องการวัตถุดิบสมุนไพรที่ควบคุมความชื้นและระบุล็อตมาให้เรียบร้อย? ติดต่อธารไพรได้ทุกช่องทาง
